Tudur Goch
Brodor o Nantlle ac yn byw yma yn 1300 ydoedd Tudur
Goch. Roedd yn ustus, ac yn rhinwedd ei swydd byddai’n
gwisgo mantell goch a dyna sut y daeth yr enw 'Tudur
Goch' iddo.
Fe dorrodd yna ryfel allan rhwng Lloegr a Ffrainc
a bu i Tudur ymuno gyda byddin Lloegr. Roedd ym myddin
y Tywysog Du ym mrwydr Crecy ac yn ystod yr ysgarmes
saethodd Frenin Ffrainc oddiar ei farch a’i gymeryd
yn garcharor. O ganlyniad bu i’r Ffrancwyr yn
araf dorri eu calonnau a chael eu concro.
Bu i’r Tywysog Du anrhydeddu Tudur ar faes y
frwydr a’i urddo yn farchog. Hefyd cafodd dir
ganddo yn Nantlle a grant o swm o arian. Wedi’r
frwydr dychwelodd Tudur yn ol i Nantlle ac adeiladodd
blasdy ger y ddau lyn ym Maladeulyn. Ymhellach ymlaen
adeiladodd yr hen felin yn Nantlle, gwnaeth hyn i gynhyrchu
bara i’r gweithwyr oedd yn adeiladu Castell Caernarfon.
Adeiladodd wedyn Ty Mawr Nantlle ac yn olaf blasdy
Glynllifon. Disgynyddion iddo fu yn byw gan fwyaf wedyn
yng Nglynllifon. |
